حتما در مورد دود دست دوم بسیار شنیده اید. اما دود دست دوم آنقدرها که تصور می کنید دست دوم نیست! و آسیبی که به دیگران وارد می کنید کمتر از آسیبی که خود می زنید، نیست و خانواده و فرزند شما ناخواسته در تله سیگار افتاده اند. آنها بدون حق انتخاب سیگاری شده اند! اما سوال اینجاست که فرزند شما به کدامین گناه سیگاری شده است و شما چگونه می توانید از این آسیب دوری کنید.
همانطور که می دانید سیگار علاوه بر شخص سیگاری، اطرافیان را نیز به خطر میاندازد. دود دست دوم سیگار تقریباً هفتاد نوع ماده سرطان زا دارد. این دود خطر سکته قلبی و مغزی را افزایش میدهد. متأسفانه کودکان بیشتر از بزرگسالان در خطرند چون در حال رشد هستند و تنفس بیشتری دارند. سیگار کشیدن مادر باردار بسیار برای جنین خطرناک است و احتمال زایمان زودرس، وزن کم نوزاد و مشکلات ذهنی او را بیشتر میکند. روشهای ترک سیگار، هم سیگاریها را نجات میدهد و هم غیرسیگاریها را. در ادامه این مقاله از کلینیک خانه رها سعی داریم همه چیز درباره دود دست دوم را بررسی کنیم.
همین حالا تصمیم بگیر و زندگی بدون دود را شروع کن!
برای مشاوره رایگان با ما تماس بگیر:
رزرو مشاوره رایگان
دود دست دوم چیست؟
دود دست دوم به دودی گفته میشود که هم از سیگار در حال سوختن و هم از بازدم فرد سیگاری وارد محیط میشود. افرادی که سیگار نمیکشند، در صورت قرار گرفتن در کنار افراد سیگاری، این دود را ناخواسته استنشاق میکنند. تنفس دود دست دوم میتواند برای همه افراد، بهویژه کودکان، سالمندان و افراد مبتلا به بیماریهای قلبی یا ریوی، خطرناک باشد. همچنین این دود حتی پس از خاموش شدن سیگار نیز ممکن است تا چند ساعت در هوا باقی بماند و همچنان سلامت افراد حاضر در محیط را تهدید کند.
دود دست دوم سیگار چقدر مضر است؟
دود دست دوم سیگار حاوی هزاران ماده شیمیایی سمی است که میتواند سلامت افراد غیرسیگاری را نیز به خطر بیندازد. حتی اگر خودتان هرگز سیگار نکشیده باشید، قرار گرفتن در معرض دود سیگار دیگران باعث میشود این مواد مضر را استنشاق کنید.
بخش زیادی از دود دست دوم از سیگاری که در حال سوختن است تولید میشود. این دود برخلاف دودی که فرد سیگاری بازدم میکند، از فیلتر سیگار عبور نکرده و به همین دلیل ممکن است غلظت بیشتری از برخی مواد سمی و سرطانزا را در خود داشته باشد.
بهطور کلی، دود تنباکو بیش از ۷ هزار ماده شیمیایی دارد که از میان آنها حدود ۲۵۰ ماده برای سلامت انسان مضر هستند و دستکم ۶۹ ماده خاصیت سرطانزایی دارند. قرار گرفتن مداوم در معرض این ترکیبات میتواند خطر ابتلا به بیماریهای قلبی، مشکلات تنفسی، سرطان ریه و بسیاری از بیماریهای دیگر را افزایش دهد.
برخی از شناختهشدهترین مواد سمی موجود در دود سیگار عبارتاند از:
- بنزن؛ مادهای که در بنزین نیز وجود دارد.
- بوتان؛ ترکیبی که در مایع فندک استفاده میشود.
- آمونیاک؛ مادهای رایج در بسیاری از شویندههای خانگی.
- تولوئن؛ حلالی که در تینر رنگ یافت میشود.
- کادمیوم؛ فلزی سمی که در ساخت باتریها کاربرد دارد.
- فرمالدئید؛ مادهای که در برخی مصالح ساختمانی، مواد نگهدارنده و مایع مومیایی استفاده میشود.
آیا دود دست دوم از سیگار کشیدن خطرناکتر است؟
اگرچه سیگار کشیدن مستقیم همچنان بیشترین آسیب را به سلامت فرد وارد میکند، اما دود دست دوم نیز خطرات جدی و اثباتشدهای دارد. افرادی که در معرض این دود قرار میگیرند، بدون آنکه خودشان سیگار بکشند، بسیاری از مواد شیمیایی سمی و سرطانزای موجود در دود تنباکو را تنفس میکنند. به همین دلیل، قرار گرفتن مکرر در محیطهای آلوده به دود سیگار میتواند خطر ابتلا به بیماریهای قلبی، سرطان ریه، آسم و سایر مشکلات تنفسی را در افراد غیرسیگاری نیز افزایش دهد
کودکان را از دود دست دوم دور نگه دارید!
کاهش مواجهه با دود دستدوم یکی از مؤثرترین راهها برای محافظت از سلامت اعضای خانواده، بهویژه کودکان و زنان باردار است. والدین نباید در داخل خانه سیگار بکشند و همچنین نباید به دیگران اجازه دهند در محیط منزل از هر نوع محصول دخانی استفاده کنند. این موضوع در خودرو نیز اهمیت دارد؛ زیرا حتی با باز بودن پنجرهها، دود سیگار بهطور کامل از بین نمیرود و افراد حاضر همچنان در معرض آن قرار میگیرند.
همچنین بهتر است والدین اطمینان حاصل کنند که در مهدکودک یا محیط نگهداری کودک، استعمال دخانیات ممنوع است. هنگام انتخاب رستوران، کافه یا سایر مکانهای عمومی نیز، فضاهایی را انتخاب کنید که استعمال سیگار در آنها ممنوع باشد.
نکته مهم این است که وجود اتاقهای مخصوص سیگار یا سیستمهای تهویه، افراد را بهطور کامل از اثرات مواجهه با دود دستدوم محافظت نمیکند؛ زیرا ذرات و مواد شیمیایی مضر دود میتوانند در محیط پخش شوند و برای افراد غیرسیگاری نیز خطر ایجاد کنند. به همین دلیل، ترک سیگار نهتنها به حفظ سلامت فرد سیگاری کمک میکند، بلکه بهترین راه برای محافظت از خانواده و اطرافیان در برابر عوارض دود دستدوم نیز محسوب میشود.
اثرات دود دست دوم سیگار چیست؟
قرار گرفتن در معرض دود دست دوم سیگار میتواند سلامت افراد در هر سنی را تهدید کند، اما کودکان، نوزادان، زنان باردار و سالمندان بیش از دیگران در معرض آسیب هستند. عوارض این دود تنها به مشکلات تنفسی محدود نمیشود و میتواند خطر ابتلا به بیماریهای قلبی، انواع سرطان و بسیاری از مشکلات جدی دیگر را افزایش دهد.
عوارض دود دست دوم برای بزرگسالان
استنشاق مداوم دود دست دوم میتواند اثرات قابلتوجهی بر سلامت بزرگسالان داشته باشد. مهمترین عوارض آن عبارتاند از:
- افزایش خطر ابتلا به بیماریهای قلبی و عروقی مانند فشار خون بالا، تصلب شرایین، حمله قلبی و سکته مغزی
- تشدید بیماریهای ریوی از جمله آسم و بیماری انسدادی مزمن ریه (COPD)
- افزایش خطر ابتلا به سرطان ریه و در برخی مطالعات، سرطان سینه
- بروز مشکلات باروری و افزایش احتمال تولد نوزاد با وزن کم در صورت قرار گرفتن مادر باردار در معرض دود سیگار
بر اساس تحقیقات، افرادی که بهطور منظم در معرض دود دست دوم قرار دارند، تا ۳۰ درصد بیشتر از سایر افراد در معرض خطر ابتلا به بیماریهای قلبی هستند.
عوارض دود دست دوم برای کودکان
بدن کودکان و نوزادان هنوز در حال رشد است و به همین دلیل نسبت به مواد سمی موجود در دود سیگار آسیبپذیرتر هستند. قرار گرفتن در معرض دود دست دوم میتواند خطر بروز مشکلات زیر را افزایش دهد:
- سرفه، خسخس سینه، تنگی نفس و سایر مشکلات تنفسی
- عفونتهای مکرر یا مزمن گوش
- تشدید حملات آسم و افزایش شدت آن
- ابتلا به عفونتهای ریوی مانند برونشیت و ذاتالریه
- افزایش احتمال آسیب به سلامت دهان، دندان و چشمها
- افزایش خطر سندرم مرگ ناگهانی نوزاد (SIDS) در شیرخواران
- افزایش احتمال ابتلا به برخی سرطانها و تومورهای مغزی در بلندمدت
چه کسانی بیشتر در معرض آسیب ناشی از دود سیگار هستند؟
اثرات مواجهه با دود دست دوم میتواند سلامت هر فردی را که در نزدیکی دود سیگار یا سایر محصولات دخانی قرار دارد، تحت تأثیر قرار دهد. با این حال، برخی از افراد به دلیل شرایط جسمانی، سن یا محیط زندگی و کار خود، بیش از دیگران در معرض خطر عوارض ناشی از دود دست دوم هستند. این گروهها معمولاً آسیبپذیری بیشتری در برابر بیماریهای قلبی، مشکلات تنفسی و سایر پیامدهای ناشی از استنشاق دود سیگار دارند.
| گروه در معرض خطر | دلیل آسیبپذیری |
|---|---|
| کارگران صنایع خدماتی | افرادی مانند گارسونها، متصدیان بار و کارکنان اماکنی که استعمال دخانیات در آنها انجام میشود، ممکن است ساعتهای طولانی در معرض دود سیگار قرار بگیرند و نتوانند از آن دوری کنند. |
| نوزادان و کودکان | سیستم تنفسی و ایمنی کودکان هنوز بهطور کامل رشد نکرده است. به همین دلیل، قرار گرفتن در معرض دود دست دوم خطر ابتلا به مشکلات تنفسی، عفونت گوش، حملات آسم و سایر بیماریها را افزایش میدهد. |
| حیوانات خانگی | حیوانات خانگی نیز مانند کودکان نمیتوانند محیط آلوده به دود را ترک کنند. قرار گرفتن مداوم در معرض دود سیگار میتواند سلامت دستگاه تنفسی و سایر اندامهای آنها را تحت تأثیر قرار دهد. |
| زنان باردار و جنین | دود دست دوم باعث کاهش اکسیژنرسانی به جنین میشود و میتواند خطر افزایش ضربان قلب جنین، وزن کم هنگام تولد و زایمان زودرس را افزایش دهد. |
چگونه از خانواده در برابر دود دست دوم محافظت کنیم؟
مؤثرترین راه برای محافظت از اعضای خانواده در برابر دود دست دوم، ترک کامل سیگار و خودداری از مصرف هرگونه محصول دخانی در محیط خانه و خودرو است. همچنین نباید اجازه داد افراد دیگر در فضاهای بستهای که کودکان یا افراد آسیبپذیر حضور دارند، سیگار بکشند. اگر تصمیم به ترک سیگار گرفتهاید، مشورت با پزشک یا استفاده از روشهای درمانی و حمایتی میتواند شانس موفقیت شما را بهطور قابلتوجهی افزایش دهد.
مواجهه با دود دستدوم چه اثری دارد؟
دود دستدوم یا همان دودی که از سیگار دیگران متصاعد میشود، به همان اندازه مصرف مستقیم سیگار میتواند برای سلامت خطرناک باشد. حتی افرادی که خودشان سیگار نمیکشند، با قرار گرفتن در معرض دود سیگار دیگران، مواد سمی و نیکوتین موجود در دود را وارد بدن خود میکنند. این مسئله به ویژه در محیطهای بسته مانند خانه، ماشین یا محل کار بیشتر خطرناک است.
اثرات دود دستدوم بر سلامت شامل مشکلات تنفسی، قلبی و عروقی میشود. تنفس دود سیگار باعث تحریک ریهها و کاهش عملکرد ریه در طولانیمدت میشود و خطر ابتلا به بیماریهای مزمن ریه، آسم و عفونتهای تنفسی را افزایش میدهد. همچنین، مواجهه با دود سیگار میتواند فشار خون و ضربان قلب را بالا ببرد و خطر بیماریهای قلبی و سکته را بیشتر کند.
دود دستدوم برای کودکان و زنان باردار بسیار مضر است. کودکانی که در معرض دود سیگار قرار میگیرند، بیشتر در معرض مشکلاتی مانند سرفه، عفونتهای گوش، آسم و رشد ناکامل ریه هستند. در زنان باردار، دود سیگار میتواند به سلامت جنین آسیب برساند و باعث زایمان زودرس، کاهش وزن نوزاد و مشکلات رشد جنین شود.
علاوه بر اثرات جسمی، دود دستدوم میتواند سلامت روان را نیز تحت تأثیر قرار دهد. افرادی که بهطور مداوم در معرض دود هستند، بیشتر احساس استرس، تحریکپذیری و سردرد دارند.
برای کاهش این خطرات، بهترین راه این است که محیطهای بسته بدون دود سیگار ایجاد شود و در خانه و محل کار از کشیدن سیگار جلوگیری شود. با رعایت این نکات، حتی کسانی که خودشان سیگار نمیکشند، میتوانند از سلامتی بهتر و طولانیتر برخوردار باشند.
| اثر دود دستدوم | گروه تحت تأثیر | مدت زمان اثر | شدت اثر |
|---|---|---|---|
| مشکلات تنفسی (سرفه، آسم، برونشیت) | کودکان و بزرگسالان | کوتاهمدت و بلندمدت | متوسط تا شدید |
| افزایش فشار خون و ضربان قلب | بزرگسالان | کوتاهمدت | متوسط |
| افزایش خطر سرطان ریه و دهان | تمام افراد | بلندمدت | شدید |
| عفونتهای گوش و دستگاه تنفسی | کودکان | کوتاهمدت | متوسط |
| مشکلات رشد جنین و زایمان زودرس | زنان باردار | بلندمدت | شدید |
| سردرد و استرس | تمام افراد | کوتاهمدت | کم تا متوسط |
تأثیر دود دست دوم بر قلب و عروق ما
برخلاف تصور بعضی افراد، دود دست دوم قلب غیرسیگاری ها را هم تهدید میکند و بهسرعت روی سیستم قلبی عروقی تأثیر منفی میگذارد و باعث مریضیهای عروق کرونری و سکته قلبی میشود. بر اثر این دود دست دوم سالانه سی و چهار هزار آمریکایی غیرسیگاری بهخاطر بیماری قلبی دچار مرگ زودرس میشوند. بیست و پنج تا سی درصد غیرسیگاری ها که در معرض سیگار قرار دارند، دچار بیماریهای قلبی میشوند. دود دست دوم بیست تا سی درصد احتمال سکته قلبی را افزایش میدهد و سالانه هشت هزار نفر بهخاطر سکته قلبی در اثر دود دست دوم سیگار جان میدهند. بعد از ترک سیگار سلامتی قلبها و جانها بیشتر خواهد بود. دود دستدوم سیگار بهسرعت روی خون و رگها تأثیر میگذارد و بهطورکلی عملکرد عادی قلب، خون و سیستم عروقی دچار اختلال میکند.
اشخاصی که بیماری قلبی دارند، بیشتر از دیگران عوارض آسیبزای دود سیگار دیگران را تجربه میکنند. این افراد باید تدابیری بیندیشند که از هر نوع دود تنباکو دور باشند و از خطرات آن در امان بماند. سیگاریها اگر بهسلامتی خود اهمیت نمیدهند، بهسلامتی بیماران قلبی اهمیت دهند و راه ترک سیگار قطعی را پیدا کنند. خانه رها روش ترک سیگار تضمینی برای سیگاریها دارد.
دود دست دوم و تأثیر آن بر سرطان ریه
متأسفانه دود دست دوم برای بزرگسالانی که هیچگاه سیگار نکشیدهاند، خطر سرطان ریه ایجاد میکند و اشخاص غیرسیگاری که در خانه یا محل کار دود دست دوم سیگار را استشمام کردند، بیست تا سی درصد خطر ابتلا به سرطان ریه را دارند. مواد شیمیایی سرطانزا به همان اندازه سیگاریها وارد بدن غیرسیگاریها میشود. اینموضوع میتواند برای سیگاریها بزرگترین انگیزه ترک سیگار باشد.
اقدامات لازم جهت پیشگیری از باقی ماندن دود دست دوم
اگر شما هم جز افرادی هستید که یا خودتان سیگار مصرف می نمایید و یا اگر کسی که در خانه با شما زندگی میکنند سیگار مصرف می کنند می توانید برای از بین بردن مواد شیمیایی کارهایی همانند:
شستشوی کامل لباسها، شستن ملحفه و روبالشی ها، پاکسازی کلیه سطوح دیوارها و سقف، شستن پارچههای موجود در خانه ،شستن کامل فرش و قالیچه و... را انجام دهید.
یادداشتی از کلینیک خانه رها
اگرچه استنشاق دود دستدوم به اندازه سیگار کشیدن مستقیم آسیبزا نیست، اما همچنان میتواند سلامت شما و اطرافیانتان را با خطرات جدی مواجه کند. آگاهی از عوارض دود دستدوم و تلاش برای کاهش مواجهه با آن، نقش مهمی در پیشگیری از بیماریهای قلبی، ریوی و برخی سرطانها دارد.
در بسیاری از موارد، قرار گرفتن در معرض دود سیگار به دلیل مصرف دخانیات توسط یکی از اعضای خانواده، دوستان یا همکاران اتفاق میافتد. اگر یکی از نزدیکان شما سیگار میکشد، او را به ترک این عادت تشویق کنید؛ زیرا ترک سیگار نهتنها سلامت خود فرد، بلکه سلامت تمام اعضای خانواده را نیز حفظ میکند.
در خانه رها، اطلاعات علمی و راهکارهای کاربردی برای ترک سیگار در اختیار شما قرار میگیرد تا بتوانید مناسبترین روش را انتخاب کنید. اگر به دنبال سریع ترین راه ترک سیگار هستید، بهتر است از روشهای اصولی و مبتنی بر شواهد، مانند مشاوره تخصصی، درمانهای جایگزین نیکوتین و برنامههای ترک سیگار استفاده کنید؛ زیرا این روشها شانس موفقیت را بهمراتب افزایش میدهند و به ترک پایدار کمک میکنند.
نتیجه گیری
اگر جز افراد سیگاری هستید با خواندن این مطالب کاملا دانستید که مصرف سیگار شما نه تنها جان شما بلکه جان اطرافیان شما را هم به خطر می اندازد. بنابراین اگر به فکر عزیزان خود هستید باید هر چه زودتر دست به کار شوید و این مواد سمی و مضر را برای همیشه ترک نمایید. حال اگر می خواهید و اما نمی دانید که با چه روشی می توانید به راحتی آن را ترک نمایید ما به شما خانه رها را پیشنهاد می کنیم این مجموعه با داشتن تیم حرفه ای و سابقه درخشان با بهترین روش می تواند شما را برای همیشه از این ماده مضر و خانمان سوز نجات دهد. همین حالا عضو این خانواده بزرگ شوید و نفر بعدی که سیگار را ترک می نماید شما باشید.
سوالات متداول درباره دود دستدوم
1. چرا دود دستدوم خطرناک است؟
دود دستدوم شامل مواد شیمیایی و نیکوتین است که حتی برای افرادی که سیگار نمیکشند، خطرناک است. این دود میتواند باعث مشکلات تنفسی، قلبی و افزایش خطر سرطان شود.
2. مواجهه با دود دستدوم چه اثری دارد؟
استنشاق دود دستدوم میتواند باعث بیخوابی، تحریک ریهها، افزایش فشار خون و مشکلات قلبی شود. کودکان و زنان باردار بیشترین آسیب را میبینند.
3. چگونه میتوان از مواجهه با دود دستدوم جلوگیری کرد؟
بهترین روش جلوگیری، ایجاد محیطهای بدون دود سیگار در خانه، محل کار و مکانهای عمومی است تا سلامت همه افراد حفظ شود.
4. آیا مواجهه با دود دستدوم کوتاهمدت هم خطرناک است؟
بله، حتی مدت زمان کوتاه قرار گرفتن در معرض دود دستدوم میتواند باعث تحریک ریه، سرفه و سردرد شود و برای کودکان و افراد حساس خطرناک است.
5. چرا کودکان و زنان باردار بیشتر در معرض خطر دود دستدوم هستند؟
سیستم تنفسی کودکان و جنین در حال رشد، حساستر و آسیبپذیرتر است. مواجهه با دود دستدوم میتواند باعث آسم، عفونتهای تنفسی، زایمان زودرس و کاهش وزن نوزاد شود.
