نیکوتین سیگار بیشتر است یا قلیان؟ کدام یک خطرناک تر است؟

میزان نیکوتینی که بدن هنگام مصرف قلیان دریافت می‌کند، می‌تواند از یک نخ سیگار بیشتر باشد؛ اما نمی‌توان قلیان را به‌طور دقیق معادل تعداد مشخصی نخ سیگار دانست. مقدار نیکوتین دریافتی به نوع تنباکو، مقدار مصرف، مدت زمان قلیان کشیدن، تعداد و عمق پک‌ها و نحوه مصرف بستگی دارد. قلیان همچنین به‌دلیل استفاده از زغال، فرد را در معرض مونوکسیدکربن و سایر مواد سمی قرار می‌دهد. بنابراین قلیان جایگزین کم‌خطر سیگار نیست و نمی‌توان از آن به‌عنوان روشی برای ترک سیگار استفاده کرد.

نیکوتین سیگار بیشتر است یا قلیان؟

این روزها سوالات بسیاری برای افراد پیش می آید که کدام یک خطرناک تر است؟ سیگار یا قلیان؟ آیا می توان قلیان را جایگزین سیگار کرد؟

امروزه سیگار و قلیان در بین مردم به خصوص جوانان طرفداران زیادی پیدا کرده است به طوری که عده ای گمان می کنند که کشیدن قلیان ضرر کمتری دارد و از مصرف قلیان هیچ ترس و واهمه ای ندارند. حتی مصرف قلیان  به عنوان یکی از محبوب ترین تفریحات جوانان محسوب می شود و در خیلی از مکان های عمومی کشیدن سیگار بلامانع است و در خیلی از رستوران ها یا اماکن تفریحی قابل سفارش است به همین خاطر، عموم مردم گمان می کنند که قلیان بی ضرر است و حتی والدین از کشیدن قلیان فرزندانشان به اندازه سیگاری شدنشان نگران نیستند.

جدول مقایسه نیکوتین سیگار و قلیان

اما چرا مردم این تصور را دارند سوالی است که در این مقاله سعی داریم به آن پاسخ دهیم، همچنین به مقایسه میزان نیکوتین سیگار و قلیان می پردازیم و به این سوال نیز پاسخ خواهیم داد که سیگار خطرناک تر است یا قلیان و آیا می شود این دو را جایگزین هم کرد؟

تفاوت نیکوتین سیگار با قلیان

مقایسه نیکوتین سیگار در مقایسه با قلیان و خطرات آن ها  با هم بستگی به نوع، میزان مصرف، طول مدت زمان و عوامل این چنینی بستگی دارد اما به طور کلی اگر هر وعده قلیان کشیدن حدود 45 دقیقه زمان ببرد به‌اندازه 15 تا 45 عدد سیگار، مونواکسید کربن وارد بدن می‌کند که البته این به مقدار و نوع تنباکو استفاده شده نیز بستگی دارد.

همچنین  قلیان کشیدن در هر وعده  در حدود 90 عدد سیگار، قطران وارد بدن می‌کند و هرچه زمان بیشتری مشغول کشیدن قلیان باشید، مونواکسید و سم بیشتری وارد بدن خود می کنید و اما اگر میزان نیکوتین سیگار و قلیان  را با هم مقایسه کنیم بی شک نیکوتینی که در یک وعده قلیان مصرف می شود چندین برابر است به طوریکه بعضی اظهارات، نیکوتین موجود در قلیان را معادل 70  نخ نیکوتین سیگار  می دانند.

بررسی ها در مورد سیگار و قلیان 

بررسی ها در 542 مقاله علمی نشان می دهد که کشیدن یک سری قلیان در مقایسه با یک عدد سیگار، حدود 12 برابر بیشتر دود را وارد ریه می کند، 5 برابر بیشتر قیر، 2/5 برابر نیکوتین و دو برابر منواکسید کربن وارد بدن می‌کند و به ازای هر چهل و پنج دقیقه تا یک ساعت کشیدن قلیان، به اندازه پنج بسته سیگار، دود و گازهای سمی وارد بدن انسان می‌ شود.

بنابراین  نیکوتین سیگار حدود نصف یک پک قلیان است  این در حالی است که معمولا زمانی که کشیدن یک قلیان تمام می شود چندین برابر کشیدن یک نخ سیگار است.

سوالی که پیش می آید این است که چرا سیگار اعتیاد آور است با اینکه نیکوتین سیگار از قلیان کمتر است؟

پاسخ این سوال خیلی ساده است و آن هم به میزان مصرف آسان سیگار بر می گردد زیرا مصرف سیگار بسیار آسان تر است و در نتیجه تعداد دفعاتی که می توان سیگار مصرف کرد بیشتر است به همین خاطر مغز به سرعت و به راحتی نیکوتین سیگار را بدست می آورد و برای بدست آوردن نیکوتین سیگار نیاز به شرایط یا پیدا کردن مکان و زمان، یا وسیله نیست به همین علت نیکوتین سیگار دست یافتنی تر می شود در نتیجه اعتیاد آور تر است.

الگوی وابستگی به سیگار و قلیان می‌تواند متفاوت باشد. سیگار معمولاً به دلیل دسترسی آسان و امکان مصرف چندین بار در روز، فرصت بیشتری برای تکرار مصرف نیکوتین ایجاد می‌کند؛ اما قلیان نیز می‌تواند وابستگی به نیکوتین ایجاد کند و نباید آن را بدون خطر یا غیرقابل‌اعتیاد در نظر گرفت.

در کل هر چیزی که به بدن و سلامتی ضرر برساند را باید از زندگی حذف کرد، حال فرقی ندارد که چه چیزی باشد خواه خوردن غداهای ناسالم باشد یا استفاده از مواد مخدر مثل سیگار یا قلیان، اگر این کارهای اشتباه تبدیل به یک عادت شود، ضرر آن چندین برابر می شود و در رابطه با سیگار، این امکان بسیار زیاد است که شما به نیکوتین سیگار اعتیاد پیدا کنید و مضرات آن را برای خودتان همیشگی کنید و احتمالا دلیل اینکه مردم قلیان را کم خطر تر از سیگار می دانند هم به همین علت است.

آیا آب قلیان نیکوتین و مواد سمی را فیلتر می‌کند؟

یکی از باورهای رایج درباره قلیان این است که عبور دود از آب باعث می‌شود نیکوتین و مواد مضر آن از بین بروند. اما آب قلیان نمی‌تواند دود تنباکو را به دود بی‌ضرر تبدیل کند. بخشی از نیکوتین و سایر مواد شیمیایی مضر همچنان می‌توانند همراه دود وارد دستگاه تنفسی شوند.

از طرف دیگر، خطر قلیان فقط به تنباکو محدود نمی‌شود. زغال مورد استفاده برای گرم کردن تنباکو می‌تواند مونوکسیدکربن و سایر مواد شیمیایی مضر تولید کند و میزان مواجهه فرد با این آلاینده‌ها را افزایش دهد.

بنابراین، عبور دود از آب به این معنی نیست که قلیان کم‌خطر یا ایمن است. قلیان همچنان می‌تواند باعث دریافت نیکوتین و مواجهه با مواد سمی شود و جایگزین مناسبی برای سیگار یا روشی برای ترک سیگار محسوب نمی‌شود.

حالا نیکوتین کدام کمتر است؟

نمی‌توان یک جلسه قلیان را به‌طور دقیق معادل تعداد مشخصی نخ سیگار دانست. میزان نیکوتین و مواد سمی دریافتی به عواملی مانند نوع و مقدار تنباکو، مدت زمان مصرف، تعداد و عمق پک‌ها و نوع زغال بستگی دارد. با این حال، یک جلسه معمول قلیان می‌تواند فرد را در معرض حجم بسیار بیشتری از دود و مقادیر قابل‌توجهی مونوکسیدکربن و نیکوتین نسبت به یک نخ سیگار قرار دهد.

مصرف قلیان در گذشته در بیشتر در منطقه ای در آفریقا استفاده می شد که به مرور زمان در خاور میانه و در کل دنیا گسترش پیدا کرد و متاسفانه در کشور ما روند افزایشی بسیار شدیدی دارد و علت آن استفاده خانوادگی و گروهی از قلیان به عنوان یک وسیله سرگرم کننده است که همین عامل احتمال بیماری ها ی واگیردار و خطرناک را افزایش می دهد.

عده ای گمان می کنند که می توانند با جایگزین کردن قلیان به جای سیگار، کم کم می توانند سیگار را ترک کنند و نیکوتین سیگار را با قلیان به دست آورند و به مرور سیگار را ترک کنند اما این یک باور کاملا اشتباه است زیرا چیزی که افراد را معتاد به سیگار می کند میل و هوس نیکوتین است و اگر بدون از بین بردن گرایش به نیکوتین آن را ترک کنید، مجدد به سراغ آن خواهید رفت و تفاوتی ندارد که از چه طریقی اقدام به ترک کرده باشید.

ترک سیگار اصولی

پس اگر قصد ترک نیکوتین سیگار را دارید استفاده از قلیان به جای آن یک اقدام کاملا اشتباه است و برای ترک نیکوتین سیگار، باید آگاهی ها ی لازم را بدست آورید تا میل به سیگار از شما گرفته شود در صورتی که گرایش و اشتیاق کافی برای زندگی بدون نیکوتین را پیدا کنید می توانید اطمینان حاصل کنید که قادر هستید سیگار تان را ترک کنید فقط کافی است که در دوره های علمی و اصولی ترک سیگار شرکت کنید تا برای همیشه از سیگار و قلیان خلاص شوید به طوری که هیج گرایشی به مصرف آنها نداشته باشید و بدون نیکوتین سیگار، سرشار ازانرژی و شور زندگی باشید زیرا با ترک سیگار اصولی، برای همیشه هوس سیگار نخواهید کرد.

قلیان خطرناک‌تر است یا سیگار؟

نمی‌توان به‌طور قطعی گفت قلیان برای همه افراد از سیگار خطرناک‌تر است یا برعکس؛ زیرا میزان خطر به نوع محصول، مقدار مصرف و تعداد دفعات استفاده بستگی دارد. با این حال، قلیان را نباید جایگزینی کم‌خطر برای سیگار دانست.

هنگام مصرف قلیان، فرد علاوه بر دود حاصل از تنباکو، در معرض موادی قرار می‌گیرد که از سوختن زغال ایجاد می‌شوند. مونوکسیدکربن، نیکوتین و سایر مواد شیمیایی مضر می‌توانند وارد بدن شوند. همچنین مدت زمان طولانی‌تر مصرف و تعداد زیاد پک‌ها می‌تواند حجم قابل‌توجهی دود وارد دستگاه تنفسی کند.

از طرف دیگر، سیگار نیز حاوی نیکوتین و ترکیبات شیمیایی سمی متعددی است و مصرف مداوم آن خطر وابستگی و آسیب‌های جدی برای سلامت را افزایش می‌دهد.

بنابراین، پاسخ ساده این است که قلیان جایگزین سالم‌تر یا ایمن‌تری برای سیگار نیست. اگر هدف شما کاهش وابستگی به نیکوتین یا ترک سیگار است، جایگزین کردن سیگار با قلیان راهکار مناسبی محسوب نمی‌شود و بهتر است از روش‌های علمی ترک دخانیات استفاده کنید.

نتیجه گیری

در پایان می‌توان با اطمینان گفت پاسخ سوال نیکوتین قلیان بیشتر است یا سیگار برای بسیاری از افراد برخلاف تصور رایج است. هرچند مصرف سیگار به‌دلیل دسترسی آسان‌تر، دفعات بیشتر و وابستگی سریع‌تر، اعتیادآوری بالایی دارد، اما قلیان در هر وعده مصرف، مقدار بسیار بیشتری نیکوتین، قطران و گازهای سمی را وارد بدن می‌کند. همین موضوع باعث می‌شود آسیب‌های قلیان در بسیاری از موارد عمیق‌تر و خطرناک‌تر از سیگار باشد، به‌خصوص زمانی که مصرف آن به یک عادت تفریحی و مداوم تبدیل شود.

از سوی دیگر، جایگزین کردن قلیان به‌جای سیگار نه‌تنها راه‌حل مناسبی برای ترک نیست، بلکه می‌تواند وابستگی به نیکوتین را تشدید کند و فرد را در چرخه‌ای پنهان از مصرف دخانیات نگه دارد. حقیقت این است که ترک واقعی زمانی اتفاق می‌افتد که میل و وابستگی به نیکوتین به‌طور اصولی و آگاهانه از بین برود، نه با تغییر شکل مصرف آن.

اگر سلامت خود و اطرافیانتان برایتان اهمیت دارد، لازم است باورهای نادرست درباره بی‌ضرر بودن قلیان را کنار بگذارید و بدانید پاسخ علمی به این پرسش که نیکوتین قلیان بیشتر است یا سیگار، زنگ خطری جدی برای هر دو است. انتخاب آگاهانه، افزایش اطلاعات و استفاده از روش‌های اصولی ترک دخانیات می‌تواند شما را از آسیب‌های بلندمدت سیگار و قلیان نجات دهد و مسیر یک زندگی سالم‌تر و باکیفیت‌تر را برایتان هموار کند.

سوالات متداول

ضرر قلیان بیشتر است یا سیگار؟

بسیاری از افراد تصور می‌کنند قلیان ضرر کمتری دارد، اما تحقیقات نشان می‌دهد به دلیل مدت‌زمان طولانی مصرف و حجم زیاد دود، در بسیاری از موارد ضرر قلیان بیشتر از سیگار است.

از نظر نیکوتین، ضرر قلیان بیشتر است یا سیگار؟

در هر وعده مصرف، میزان نیکوتین واردشده از قلیان می‌تواند چندین برابر یک نخ سیگار باشد، به همین دلیل از نظر نیکوتین نیز این سوال مطرح می‌شود که ضرر قلیان بیشتر است یا سیگار؟

اگر مصرف گهگاهی باشد، ضرر قلیان بیشتر است یا سیگار؟

حتی مصرف تفریحی و گهگاهی قلیان هم می‌تواند مقدار زیادی نیکوتین و مواد سمی وارد بدن کند، بنابراین در بسیاری از شرایط پاسخ این است که ضرر قلیان بیشتر است یا سیگار؟ قلیان آسیب‌زننده‌تر است.

برای ترک سیگار، ضرر قلیان بیشتر است یا سیگار؟

جایگزین کردن قلیان به‌جای سیگار روش درستی برای ترک نیست، زیرا نه‌تنها وابستگی به نیکوتین را کاهش نمی‌دهد، بلکه ممکن است باعث شود ضرر قلیان بیشتر از سیگار به بدن وارد شود.

در درازمدت، ضرر قلیان بیشتر است یا سیگار؟

در مصرف طولانی‌مدت، قلیان به‌دلیل ورود حجم بالای دود، نیکوتین و گازهای سمی می‌تواند آسیب‌های شدیدتری نسبت به سیگار ایجاد کند و پاسخ بسیاری از متخصصان به این سوال که ضرر قلیان بیشتر است یا سیگار؟ معمولاً به نفع خطرناک‌تر بودن قلیان است.