بوپروپیون که با نام تجاری زیبان® (Zyban) نیز شناخته میشود، یکی از داروهایی است که میتواند به ترک سیگار کمک کند. این دارو با کاهش میل و هوس مصرف نیکوتین، به شما کمک میکند راحتتر روند ترک را پشت سر بگذارید. نیکوتین مادهای اعتیادآور است که در محصولات تنباکویی مانند سیگار وجود دارد.
بوپروپیون برای ترک سیگار به شکل قرص با رهایش تدریجی عرضه میشود. این قرص را باید طبق دستور پزشک و همراه با یک لیوان آب مصرف کنید.
همین حالا تصمیم بگیر و زندگی بدون دود را شروع کن!
برای مشاوره رایگان با ما تماس بگیر:
رزرو مشاوره رایگان
بوپروپیون چیست و چگونه به ترک سیگار کمک میکند؟
بوپروپیون دارویی است که برای کمک به ترک سیگار تجویز میشود. این دارو میتواند هوس و میل به مصرف نیکوتین را کاهش دهد و در برخی افراد به کنترل علائم ناشی از ترک سیگار نیز کمک کند.
بوپروپیون زمانی میتواند اثربخشی بیشتری داشته باشد که در کنار یک برنامه منظم ترک سیگار و روشهای حمایتی مانند مشاوره ترک سیگار و تغییر عادتهای مرتبط با مصرف سیگار استفاده شود.
این دارو ممکن است برای اهداف درمانی دیگری نیز تجویز شود. بنابراین، اگر درباره کاربرد، نحوه مصرف یا مناسب بودن بوپروپیون برای خودتان سؤال دارید، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
نامهای تجاری بوپروپیون
از نامهای تجاری شناختهشده این دارو میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
زیبان (Zyban)
بوپروبان (Bupropan)
قبل از مصرف بوپروپیون چه نکاتی را باید به پزشک بگویم؟
قبل از شروع مصرف بوپروپیون، پزشک یا داروساز باید از وضعیت سلامت و سوابق پزشکی شما اطلاع داشته باشد. اگر هر یک از موارد زیر را دارید، حتماً آن را با پزشک در میان بگذارید:
اختلالات خوردن مانند بیاشتهایی عصبی یا پرخوری عصبی
اختلال دوقطبی یا روانپریشی
دیابت یا بالا بودن قند خون، بهویژه اگر برای کنترل آن دارو مصرف میکنید
گلوکوم یا آب سیاه چشم
سابقه آسیب به سر یا وجود تومور مغزی
بیماری قلبی، سابقه حمله قلبی یا ضربان قلب نامنظم
فشار خون بالا
بیماری کلیوی
بیماری کبدی
سابقه تشنج
داشتن افکار، برنامه یا اقدام به خودکشی در خودتان یا اعضای خانواده
سندرم تورت
کاهش وزن یا کمبود وزن
سابقه واکنش حساسیتی یا آلرژیک به بوپروپیون، سایر داروها، مواد غذایی، رنگها یا مواد نگهدارنده
بارداری یا قصد باردار شدن
دوران شیردهی
بوپروپیون را چگونه مصرف کنم؟
بوپروپیون را به صورت خوراکی و همراه با یک لیوان آب مصرف کنید. دارو را دقیقاً مطابق دستور پزشک یا دستور درجشده روی برچسب آن مصرف کنید.
این دارو را میتوانید با غذا یا بدون غذا مصرف کنید. اگر مصرف آن باعث ناراحتی معده میشود، بهتر است قرص را همراه غذا مصرف کنید.
اگر داروی شما از نوع رهایش تدریجی است، قرص را کامل ببلعید و از خرد کردن، نصف کردن یا جویدن آن خودداری کنید؛ مگر اینکه پزشک یا داروساز دستور دیگری داده باشد.
دارو را در زمانهای مشخص و با فاصله منظم مصرف کنید. اگر طبق دستور پزشک باید بیش از یک بار در روز آن را مصرف کنید، بین دو نوبت مصرف باید حداقل ۸ ساعت فاصله باشد. برای کاهش احتمال بروز اختلالات خواب، بهتر است نوبت مصرف دارو را نزدیک زمان خواب قرار ندهید.
هرگز بوپروپیون را بیشتر از مقدار تجویزشده مصرف نکنید و مصرف آن را بهطور ناگهانی قطع نکنید، مگر اینکه پزشک چنین توصیهای کرده باشد.
اطلاعات دارویی یا MedGuide معمولاً همراه با نسخه و هر بار تمدید آن در اختیار شما قرار میگیرد. این راهنما را با دقت مطالعه کنید و اگر درباره نحوه مصرف دارو سؤالی داشتید، از پزشک یا داروساز بپرسید.
اگر قرار است این دارو برای کودک یا نوجوان استفاده شود، حتماً درباره ایمنی و نحوه مصرف آن با پزشک مشورت کنید؛ ممکن است در این گروه سنی به مراقبت و بررسیهای ویژه نیاز باشد.
در صورت مصرف بیش از حد دارو: اگر احتمال میدهید مقدار بیشتری از بوپروپیون را نسبت به دوز تجویزشده مصرف کردهاید، فوراً با اورژانس یا مرکز کنترل مسمومیت تماس بگیرید.
این دارو برای شما تجویز شده است؛ بنابراین آن را در اختیار فرد دیگری قرار ندهید و داروی خود را با دیگران به اشتراک نگذارید.
اگر یک نوبت مصرف بوپروپیون را فراموش کنم چه کار کنم؟
اگر یک نوبت مصرف دارو را فراموش کردید، دوز فراموششده را مصرف نکنید و نوبت بعدی را در زمان معمول مصرف کنید.
برای جبران دوز فراموششده، هرگز دو برابر یا بیشتر از مقدار معمول دارو مصرف نکنید. همچنین بین دو نوبت مصرف باید حداقل ۸ ساعت فاصله وجود داشته باشد.
چه داروها و موادی با بوپروپیون تداخل دارند؟
بوپروپیون ممکن است با برخی داروها، مکملها و مواد دیگر تداخل داشته باشد. به همین دلیل، قبل از شروع مصرف این دارو، پزشک را در جریان تمام داروها و مکملهایی که مصرف میکنید قرار دهید.
بوپروپیون را همزمان با داروهای زیر مصرف نکنید، مگر اینکه پزشک دستور دیگری داده باشد:
لینزولید
داروهای مهارکننده مونوآمین اکسیداز (MAOI) مانند سلژیلین، فنلزین و ترانیلسیپرومین
متیلن بلو که به صورت تزریق وریدی استفاده میشود
سایر داروهای حاوی بوپروپیون، مانند ولبوترین
بوپروپیون ممکن است با داروها و مواد زیر نیز تداخل داشته باشد:
الکل
برخی داروهای مورد استفاده برای درمان اضطراب یا اختلالات خواب
بعضی داروهای فشار خون مانند متوپرولول و پروپرانولول
برخی داروهای مورد استفاده برای درمان HIV یا ایدز، مانند افاویرنز، لوپیناویر، نلفیناویر و ریتوناویر
برخی داروهای درمان ضربان قلب نامنظم، مانند پروپافنون و فلکاینید
بعضی داروهای مورد استفاده برای درمان بیماریهای روانی
برخی داروهای بیماری پارکینسون مانند آمانتادین و لوودوپا
برخی داروهای ضدتشنج مانند کاربامازپین، فنیتوئین و فنوباربیتال
سایمتیدین
کلوپیدوگرل
سیکلوفسفامید
دیگوکسین
فورازولیدون
ایزونیازید
محصولات حاوی نیکوتین
اورفنادرین
پروکاربازین
داروهای کورتیکواستروئیدی مانند پردنیزون یا کورتیزون
داروهای محرک مورد استفاده برای اختلالات توجه، کاهش وزن یا افزایش بیداری
تاموکسیفن
تئوفیلین
تیوتپا
تیکلوپیدین
ترامادول
وارفارین
این فهرست شامل همه تداخلات احتمالی بوپروپیون نیست. بنابراین، فهرست کاملی از داروهای تجویزی، داروهای بدون نسخه، مکملهای غذایی و گیاهان دارویی که مصرف میکنید، در اختیار پزشک قرار دهید.
همچنین درباره مصرف الکل، سیگار یا سایر مواد نیز با پزشک صادق باشید؛ زیرا برخی از این موارد میتوانند بر اثر دارو تأثیر بگذارند یا احتمال بروز عوارض جانبی را افزایش دهند.
هنگام مصرف بوپروپیون به چه نکاتی توجه کنم؟
در طول دوره درمان، برای بررسی روند ترک سیگار و وضعیت سلامت خود، طبق نظر پزشک بهطور منظم ویزیت شوید. بوپروپیون معمولاً زمانی اثربخشی بیشتری دارد که در کنار یک برنامه جامع ترک سیگار استفاده شود. مشاوره، برنامههای رفتاری و سایر حمایتهای توصیهشده توسط پزشک میتوانند به موفقیت در ترک سیگار کمک کنند.
تغییرات خلقوخو و افکار خودکشی:
در برخی افراد، بوپروپیون ممکن است باعث بروز یا تشدید افسردگی، افکار خودکشی یا تغییرات قابلتوجه در خلقوخو و رفتار شود. این تغییرات ممکن است در هر مرحلهای از درمان رخ دهند، اما احتمال بروز آنها در شروع درمان یا پس از تغییر مقدار مصرف دارو بیشتر است. اگر افکار خودکشی، بدتر شدن افسردگی یا تغییرات شدید و غیرعادی در خلقوخو را تجربه کردید، فوراً با پزشک تماس بگیرید.
همچنین ممکن است تغییراتی مانند اضطراب، عصبی بودن، تحریکپذیری، پرخاشگری، بیقراری، افزایش غیرطبیعی فعالیت یا اختلال خواب ایجاد شود. در صورت مشاهده هر یک از این علائم، پزشک خود را در جریان قرار دهید.
واکنشهای پوستی شدید:
بوپروپیون در موارد نادر میتواند باعث واکنشهای پوستی جدی شود. این واکنشها ممکن است حتی چند هفته یا چند ماه پس از شروع مصرف دارو ظاهر شوند.
اگر همراه با تب یا علائم شبیه آنفولانزا، بثورات پوستی ایجاد شد، فوراً با پزشک تماس بگیرید. بثورات ممکن است به شکل لکههای قرمز یا بنفش ظاهر شوند و در ادامه به تاول یا پوستهریزی پوست منجر شوند. تورم صورت، لبها یا غدد لنفاوی گردن و زیر بغل نیز میتواند از علائم یک واکنش جدی باشد و نیاز به بررسی فوری دارد.
مصرف الکل و خطر تشنج:
هنگام مصرف بوپروپیون بهتر است از نوشیدنیهای الکلی خودداری کنید. مصرف زیاد الکل، استفاده از داروهای آرامبخش یا ضداضطراب و همچنین قطع ناگهانی این داروها میتواند خطر بروز تشنج را افزایش دهد.
رانندگی و کار با ماشینآلات:
بوپروپیون ممکن است در برخی افراد بر هماهنگی حرکات، سرعت واکنش یا قدرت تصمیمگیری تأثیر بگذارد. تا زمانی که متوجه نشدید این دارو چه تأثیری بر شما دارد، از رانندگی یا کار با ماشینآلات خطرناک خودداری کنید.
اختلال خواب:
بوپروپیون ممکن است باعث بیخوابی شود. بنابراین، دارو را نزدیک زمان خواب مصرف نکنید و زمان مصرف آن را مطابق دستور پزشک تنظیم کنید.
خشکی دهان:
خشکی دهان یکی از عوارض احتمالی بوپروپیون است. نوشیدن آب کافی، جویدن آدامس بدون قند یا مکیدن آبنبات بدون قند میتواند به کاهش این مشکل کمک کند. اگر خشکی دهان شدید بود یا برطرف نشد، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مصرف همزمان با محصولات نیکوتین:
اگر قصد دارید در کنار بوپروپیون از چسب نیکوتین، آدامس نیکوتین یا سایر محصولات جایگزین نیکوتین استفاده کنید، ابتدا با پزشک مشورت کنید. مصرف همزمان این محصولات ممکن است باعث افزایش فشار خون شود و در صورت تجویز همزمان، ممکن است پزشک توصیه کند فشار خون خود را بهطور منظم بررسی کنید.
بوپروپیون چه عوارض جانبی دارد؟
مانند هر دارویی، بوپروپیون نیز ممکن است در برخی افراد باعث بروز عوارض جانبی شود. بعضی از این عوارض خفیف هستند و معمولاً بدون نیاز به درمان خاصی برطرف میشوند، اما برخی علائم نیاز به بررسی پزشکی دارند.
عوارضی که باید سریعاً به پزشک اطلاع دهید
در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر، در اسرع وقت با پزشک یا تیم درمان خود تماس بگیرید:
واکنشهای آلرژیک: مانند بثورات پوستی، خارش، کهیر یا تورم صورت، لبها، زبان یا گلو
افزایش فشار خون
تغییرات شدید در خلقوخو یا رفتار: مانند اضطراب، عصبی بودن، گیجی، توهم، تحریکپذیری، رفتار خصمانه، احساس افسردگی، بدتر شدن خلقوخو یا افکار خودکشی و خودآزاری
واکنشهای شدید پوستی: قرمزی، تاول، پوستهپوسته شدن یا جدا شدن پوست، بهویژه اگر داخل دهان نیز ایجاد شود
تشنج
درد ناگهانی چشم یا تغییرات بینایی: مانند تاری دید، دیدن هاله اطراف چراغها یا کاهش و از دست دادن بینایی
عوارضی که معمولاً جدی نیستند
برخی عوارض بوپروپیون معمولاً نیاز به مراجعه فوری به پزشک ندارند و ممکن است با ادامه درمان کاهش پیدا کنند. این عوارض شامل موارد زیر هستند:
یبوست
سرگیجه
خشکی دهان
کاهش اشتها
تهوع
لرزش یا تکانهای غیرارادی
مشکل در به خواب رفتن یا بیخوابی
اگر این عوارض شدید شدند، برای مدت طولانی ادامه پیدا کردند یا زندگی روزمره شما را مختل کردند، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
این فهرست همه عوارض احتمالی بوپروپیون را شامل نمیشود. اگر پس از مصرف دارو با علامت غیرعادی یا نگرانکنندهای مواجه شدید، برای دریافت راهنمایی پزشکی با پزشک یا داروساز تماس بگیرید.
بوپروپیون را چگونه نگهداری کنیم؟
برای حفظ کیفیت و ایمنی دارو، بوپروپیون را طبق شرایط زیر نگهداری کنید:
دارو را دور از دسترس کودکان و حیوانات خانگی قرار دهید.
آن را در دمای اتاق، حدود ۲۰ تا ۲۵ درجه سانتیگراد نگهداری کنید.
دارو را دور از نور مستقیم قرار دهید.
درِ بستهبندی دارو را پس از هر بار استفاده کاملاً ببندید.
پس از پایان تاریخ انقضا، داروی باقیمانده را مصرف نکنید و آن را مطابق دستورالعملهای مربوط به دفع داروهای تاریخگذشته دور بیندازید.
نکته پایانی درباره مصرف بوپروپیون
این مطالب یک راهنمای کلی درباره بوپروپیون هستند و ممکن است همه اطلاعات مربوط به این دارو را پوشش ندهند. شرایط هر فرد و نحوه پاسخ بدن به دارو متفاوت است. بنابراین، اگر درباره نحوه مصرف، تداخلات دارویی، عوارض جانبی یا مناسب بودن بوپروپیون برای ترک سیگار سؤال دارید، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
این مطلب با استفاده از اطلاعات منتشرشده توسط کلینیک کلیولند (Cleveland Clinic) درباره قرصهای بوپروپیون با رهایش تدریجی برای ترک سیگار تهیه و به زبان فارسی بازنویسی شده است.
سوالات متداول درباره بوپروپیون برای ترک سیگار
1. آیا بوپروپیون برای ترک سیگار مؤثر است؟
بله. بوپروپیون یکی از داروهایی است که میتواند به ترک سیگار کمک کند. این دارو با کاهش میل و هوس مصرف نیکوتین و کمک به کنترل برخی علائم ترک، روند ترک را برای بعضی افراد آسانتر میکند. اثربخشی آن معمولاً زمانی بیشتر است که در کنار مشاوره و یک برنامه منظم ترک سیگار استفاده شود.
2. بوپروپیون را برای ترک سیگار چگونه باید مصرف کرد؟
بوپروپیون باید طبق دستور پزشک مصرف شود. این دارو به شکل قرص با رهایش تدریجی مصرف میشود و نباید آن را خرد یا جوید. اگر بیش از یک نوبت در روز تجویز شده باشد، معمولاً باید بین دوزها فاصله کافی وجود داشته باشد. مقدار و زمان دقیق مصرف را پزشک تعیین میکند.
3. آیا میتوان بوپروپیون را همراه با چسب یا آدامس نیکوتین مصرف کرد؟
مصرف همزمان بوپروپیون با محصولات جایگزین نیکوتین مانند چسب یا آدامس نیکوتین باید با نظر پزشک انجام شود. این ترکیب ممکن است در برخی افراد باعث افزایش فشار خون شود؛ بنابراین ممکن است پزشک در طول درمان فشار خون شما را بهطور منظم بررسی کند.
4. شایعترین عوارض قرص بوپروپیون برای ترک سیگار چیست؟
از عوارض نسبتاً شایع بوپروپیون میتوان به خشکی دهان، تهوع، سرگیجه، یبوست، کاهش اشتها، لرزش و اختلال خواب اشاره کرد. در صورت بروز علائم شدید مانند تشنج، واکنش آلرژیک، تغییرات شدید خلقوخو یا افکار خودآزاری باید فوراً به پزشک مراجعه کرد.
5. چه افرادی نباید بدون مشورت پزشک بوپروپیون مصرف کنند؟
افرادی که سابقه تشنج، اختلالات خوردن مانند بیاشتهایی یا پرخوری عصبی، برخی بیماریهای زمینهای یا حساسیت به بوپروپیون دارند، باید پیش از مصرف با پزشک مشورت کنند. همچنین اگر داروهای دیگری مصرف میکنید، حتماً پزشک را در جریان بگذارید؛ زیرا بوپروپیون با بعضی داروها تداخل دارد.
